Sezer Yesiltas
22 Nisan 2008
 

andLinux: Windows üzerinde Linux

Sonradan tanışmama rağmen kendime sadık bir Linux kullanıcısı diyebilirim. Evdeki diz üstü bilgisayarımda 2 seneyi aşkın süredir Pardus Linux kullanıyorum. Yıllardır Windows kullanıp birden Linux kullanıcısı olmak gerçekten kolay bir şey değil. Bu nedenle blogumda vmware,virtualbox gibi sanal makine programları tanıtıp merak edenlerin Windows'larına zarar vermeden bir Linux deneyimi yaşayabilecekleri yöntemler yazmaya çalıştım. Linux'a geçenler için de vazgeçemedikleri Windows programları için Wine, Pardus Linux üzerinde vmware kullanımı ve yine Linux üzerinde virtualbox ile windows kullanımı hakkında birşeyler yazmaya çalıştım.


Bugün yine benzer şekilde Windows yüklü bilgisayarınızda bir Linux işletim sistemi kullanmanızı sağlayacak bir yöntemden bahsedeceğim. Bu defa herhangi bir sanal makina yazılımı kullanmanıza gerek olmayacak, Linux'u direk Windows üzerinde çalıştırabileceksınız...


Linux, kabaca bilgisayarınızın aygıtlarına hükmeden bir çekirdek yazılımı ve bu çekirdeği kullanan servisler ve masa üstü yazılımları bütünü olarak düşünülebilir. Eğer bir Linux çekirdeğini Windows üzerinde çalıştırabilirseniz, bu çekirdeği kullanan diğer tüm programlarını da Windows üzerinde çalıştırmayı sağlayabilirsiniz. İşte bu düşünceyi Cooperative Linux başarmış. Kısa adı coLinux olan bu yöntem ile Linux çekirdeği Windows ortamında çalışabilir hale getirilmiş. Bu çekirdek Windows 2000/2003/XP ve 32 bit Vista üzerinde çalışabilmekte. Kurulum yapıldıktan sonra Windows üzerinde tüm fonksiyonları ile bir Linux işletim sistemine sahip olabiliyorsunuz.


coLinux'tan, bir sanal makina üzerinde Linux çalıştırmaya oranla çok daha fazla performans alabiliyorsunuz, çünkü donanım parçalarınızın sümulasyonunu değil, direk kendilerini kullanabiliyorsunuz. Grafik arayüzleri gösterebilmek için ise açık kaynak kodlu Xming X Server'dan faydalanmışlar, o da Windows ortamında çalışan çok başarılı bir X server yazılımıdır.


andLinux ise coLinux'u kullanarak hazırlanmış ancak bünyesinde tam bir Ubuntu işletim sistemini barındıran bir program, her ikisi de açık kaynak kodlu projeler. Ubuntu, masaüstü Linux dağıtımları arasında en populer olanıdır, bu nedenle ben de andLinux kurmayı tercih ettim.


andLinux için iki seçeneğiniz var birisi XFCE, diğeri ise KDE masaüstü içeriyor. Eğer sadece server yazılımları çalıştıracağınız bir Linux ortamı istiyorsanız XFCE tercih etmeniz daha mantıklı olabilir. Gerçek bir masa üstü deneyimi yaşamak istiyorsanız KDE tercih etmelisiniz. Ben KDE masa üstünü tercih ettim.







Bilgisayarı yeniden başlattıktan sonra sistem tepsisinde, hızlı başlat çubuğunda ve masa üstünde andLinux ile ilgili ikonlar göreceksiniz. Sistem tepsisinde KDE logosuna tıkladığınızda bazı uygulamalara hızlı erişim yapabildiğinizi göreceksiniz. Ayrıca hızlı başlat menüsüne yerleşen console programını kullanarak komut satırından istediğiniz programları çalıştırabilirsiniz.


Türkçe klavye ve bölge ayarlarınızı da yaptıktan sonra artık Linux ve Windows'u birlikte bilinen en konforlu şekilde kullanmaya başlayabilirsiniz:




andLinux size bir KDE masaüstü sunmuyor ama KDE menüsünden veya komut satırından tüm programları çalıştırabilirsiniz.


Kurulumu yaptığınız dizinde, Launcher klasörünün altında menu.txt dosyasını düzenleyerek KDE menünüzü zenginleştirebilirsiniz. Yine bu klasörede menu.exe'yi çalıştırarak KDE menüsünün sistem tepsisine yerleşmesini sağlayabilirsiniz.


Launcher altında yer alan .exe uzantılı programları kullanarak, Windows'ta yer alan dosyaları Linux programları ile ilişkilendirebilirsiniz. Mesela .txt uzantılı dosyaları andKate.exe ile ilişkilendirirseniz artık tüm text dosyalarınız kate programı ile açılacaktır. Bu özellikle inanılmaz bir hibrid kullanım sağlayabiliyorsunuz.


Ubuntu 7.10 sürümünde ön tanımlı bulunan tüm programlar kurulu olarak geliyor ama siz daha fazla program kurmak isteyebilirsiniz, bunu da KDE menüsünde yer alan Synaptic programı ile yapabilirsiniz, siz sadece istediğiniz programı seçiyorsunuz, tüm bağımlılıklar Synaptic tarafından çözülüyor, indiriliyor ve kuruluyor:

Windows ortamlarında çalışmayan bir çok başarılı Linux programını artık işletim sisteminizin bir parçası gibi kullanabilirsiniz. andLinux'a ip ile 192.168.11.150 adresinden erişebiliyorsunuz. andLinux Windows'ta bulunan ağı kullanabiliyor, windows'tan erişebildiğiniz tüm ip'lere erişebiliyor, bir internet bağlantınız varsa bunu da otomatik olarak paylaşıyor.

Artık Windows yüklü iş bilgisayarımda da çok sevdiğim Linux programlarından uzak kalmayacağım :)








Etiketler: ,

  Salı, Nisan 22, 2008 0 Yorum Bu yazıya verilen bağlantılar
30 Ocak 2008
 

Pardus için Google Picasa

Google Picasa, Google'ın bilgisayarınızdaki resimleri yönetmek için ürettiği bir masaüstü programı. Daha önce de Picasa ile ilgili bir yazı yazmıştım.

Geçtiğimiz günlerde Linux için Picasa'nın yeni bir sürümü beta olarak yayınlandı. Kararlı sürümünde herhangi bir Linux dağıtımına kurabilmek için .bin uzantılı seçeneği indirip Pardus'a kurulum yapabiliyorduk. Beta sürümünde ise bu seçeneği vermemişler ama yine de aşağıdaki adımları takip ederek Picasa 2.7 Beta'yı Pardus'a kurmak mümkün:

rpm2targz picasa-2.7.3736-7.i386.rpm
tar -zxf picasa-2.7.3736-7.i386.tar.gz
ln -s /opt/picasa/bin/picasa /usr/bin/picasa
export SETUP_INSTALLPATH=/opt/picasa
/opt/picasa/bin/postinstall --root --create desktop
cp /opt/picasa/desktop/*.desktop /home/sezer/Desktop/

Eğer media detektörünü sistem tepsisinde görmek istiyorsanız masaüstünde Picasa ikonunu tıklayarak programın açılmasını sağlayıp Araçlar->Seçenekler bölümüne gidip Genel sekmesinde ilk kutuyu tıklayın:



2.7 Beta sürümünün önceki 2.2 karalı sürümünden en büyük farkı Picasa Web entegrasyonu, bu çok önemli değil diyorsanız 2.2 sürümünün .bin uzantılı dosyasını burada indirip üzerinde çift tıklayarak tüm bu işlemleri yapmadan kurulumu gerçekleştirebilirsiniz :)


.: Picasa Web kullanmak için Google Hesabınızla giriş yapmanız gerekiyor :.


.: Seçtiğiniz resimleri bir WEB albüme gönderebiliyorsunuz :.





Etiketler: , ,

  Çarşamba, Ocak 30, 2008 0 Yorum Bu yazıya verilen bağlantılar
18 Ağustos 2007
 

Uzak Makinalar
Zaman zaman iş veya hobi amaçlı kimi zaman sadece meraktan uzak makinalara erişim ihtiyacı duyarız. Uzaktan erişimin atası telnet protokolü denebilir, telnet son yıllarda yerini daha güvenli olan açık ssh protokolüne bırakmıştır, bu yöntemle uzak makinaları komut satırından komutlar vererek yönetmek mümkündür. Bu protokolleri destekleyen sunucu ve istemci programları sayesinde erişimi sağlayabiliriz. Uzak makinada sunucu servisi, kendi makinamızda istemci programı çalışıyor olmalıdır. Bu programlardan açık kaynak kodlu bir çok alternatif bulmak mümkün, zaten blogumda fırsat buldukça bunları tanıtıyorum. Bugün de bir tanesini tanıtacağım ancak önce bir diğer uzaktan erişim şekli olan "uzaktan masaüstünü kontrol etme" yönteminden bahsetmek istiyorum yani ağ veya internet üzerinden bilgisayarı uzaktan kullanmayı.

Uzak Masaüstü Erişimi ve VNC

En konforlu uzak makinaya erişim yöntemi denebilir, yüksek ağ trafiği gerektirdiği için yerel ağlarda tercih edilir ancak internet hızındaki artış, internet üzerinden de masaüstü erişimini mümkün kılmaktadır. Uzak masaüstü erişiminde "açık RFB" protokolü kullanan VNC yazılımları bu amaca yönelik bir standart haline gelmiştir. Çalışma mantığı oldukça basittir, uzak makinaya kurulan VNC sunucusu, tüm masaüstü ve pencere görüntülerini, görüntü akışı şeklinde bize gönderir, bizim makinamızda bulunan VNC istemcisi (VNC viewer da denir) bir video oynatıcısı gibi çalışarak bu görüntüleri bize gösterir, tıpkı youtube'tan video seyreder gibi, VNC istemcisi fare ve klavye ile yaptığımız hareketleri sunucuya gönderir, sunucu da bu işlemleri üzerinde çalıştığı makinada gerçekleştirir.

RFB protokolünü geliştiren ve uygulayan RealVNC şirketi ücretli ve ücretsiz sunucu ve istemci yazılımları sunmaktadır. Hem Windows hem de Linux/Unix üzerinde çalışan açık kaynak kodlu VNC yazılımları da mevcuttur (TightVNC, UltraVNC, TurboVNC vb.). Bu yazılımlarla bir Windows makinadan bir Unix server'ı ya da bir Linux dağıtımından bir Windows makinayı kullanmak mümkün olabilmektedir. Tüm VNC yazılımları ortak bir protokol kullandığı için birbiriyle uyumlu çalışabilmektedir sadece RFB protokolü de sürekli gelişim içinde olduğu için aynı RFB sürümüne göre haberleşmeleri gerekir.

Diğer Uzak Masaüstü Erişim Yöntemleri

VNC dışında da uzak masaüstü erişimi sağlayan sitemler vardır mesela Microsoft Windows bunu kendi Remote Desktop yazılımı ile gerçekleştirir. Yerel ağlarda çok sorun yaşanmamakla birlikte Internet üzerinden uzak bağlantılarda bir çok karmaşık ayar yapmak gerekir: firewall ayarı, port yönlendirme veya virtual host tanımlama gibi. Bütün bu ayarlardan sizi kurtarıp, tarayıcınızla Internet üzerinde gezebiliyorsanız, başka bir ayar yapmanıza gerek olmadan uzak masaüstü bağlantı yapabileceğiniz sistemler de vardır, bu sistemler genelde sizinle uzak makina arasında kendi serverlarını kullanarak iletişim kurmanızı sağlar (GoToMyPC, TeamViewer vb.).

X Pencere Sunucuları (X Server)

Linux/Unix işletim sistemlerinde uygulamaların grafik arayüzleri (GUI), işletim sistemi üzerinde bulunan pencere sunucuları tarafından görüntülenir. Çalışma şeklini, klavye ve fare hareketlerini VNC sunucusuna ileten bir VNC istemcisine benzetebiliriz, yani aynı makinada hem görüntü istemcisi hem de sunucusu olduğunu farz edebiliriz. 1984'te kurulan bu sisteme X Window System adı verilmiştir, daha sonra X11 adını almıştır. Açık bir protokoldur ve MIT lisansına sahiptir. Uygulama ile onun grafik arayüzünü böyle bir mimari ile ayırmanın çok önemli getirileri olmuştur, açık dünya toplulukları protokolleri belirleyip Dünya ile paylaşarak, bu protokolleri kullanan bir çok özgür yazılımın ortaya çıkmasını sağlamış, sürekli gelişen, çok alternatifli ve özgür bir platform oluşmasına ön ayak olmuştur. X Window System'in en önemli özelliği X server'ı yerel ağ veya internet üzerinde herhangi bir makinada tanımlayabiliyor olmanızdır yani çalışan herhangi bir uygulamanın grafik arayüzünü bir başka makinaya göndermesini sağlayabiliyorsunuz. Uzak masaüstüne erişim sistemi gibi bir yapı UNIX tabanlı sistemlerde temel özellik olarak X11 sayesinde 1984'ten beri vardır.
Bir Unix/Linux uzak makinasını grafik arayüzüyle birlikte nasıl yönetebilirim? Yukarıda bahsettiğim VNC ve diğer uzak masaüstü erişim yöntemleri ile bunu yapmak mümkündür ama hemen iki adet handikap göze çarpıyor:
  • Bir uzak makina aynı anda bir kişi tarafından yönetilebilir/kullanılabilir.
  • Yüksek bir ağ trafiğine neden olur.
Oysa telnet veya ssh ile bağlandığınız bir uzak makinaya "senin X Sunucun benim makinamdır" diyebilirseniz, telnet/ssh ile komut satırından çalıştırdığınız programın grafik arayüzü sizin makinanızda oluşacaktır hem de yukarıda bahsettiğim her iki handikapın da önüne geçerek...

Eğer siz de bir Linux/Unix makina kullanıyorsanız, Bu zaten bir X sunucusuna sahipsiniz anlamına gelir, aşağıdaki komutlarla uzak makinanın grafik arayüzlerini kenndi makinanıza yönlendirebilirsiniz. SSH ile bağlandıysanız:
  • Öncelikle ssh bağlantısını şu komutla kurmalısınız, örnekteki IP: uzak makinanın IP'sidir. username: uzak makinada var olan bir kullanıcıdır.
ssh -l username -X -C 192.168.1.2
  • Bundan sonraki adımlar telnet adımları ile aynıdır.

Telnet ile bağlandıysanız:
  • Uzak makinada DISPLAY değişkenini kendi IP'niz olarak belirtmelisiniz sonuna 0.0 eklemeyi unutmayın.
export DISPLAY=192.168.1.3:0.0
  • X sunucunuza uzak makinanın size grafik arayüzü göndermesine izin vermelisiniz, bunun için kendi makinanızda aşağıdaki komutu vermelisiniz, örnekteki IP uzak makinanın IP'sidir.
xhost + 192.168.1.2

Eğer bir Windows makina kullanıyorsanız, Bu sizin bir X sunucusuna sahip olmadığınız anlamına gelir ama hemen açık kaynak kodlu bir X sunucusu kurabilirsiniz mesela XMing
  • Xming' i kurduktan sonra komut satırında şu komutu girerek X sunucunuzu çalıştırabilirsiniz:
"C:Program FilesXmingXming.exe" :0 -clipboard -multiwindow -ac
Tabi kurulumu siz de benimle aynı yere yaptıysanız bu komutu kullanmalısınız. Bu komutu kullanarak bir kısa yol tanımlamak sizin için daha kolay olacaktır.
  • Şimdi telnet veya ssh ile uzak makinaya bağlantı kurarak DISPLAY değişkenini kendi IP'niz olarak belirtmelisiniz sonuna 0.0 eklemeyi unutmayın.
export DISPLAY=192.168.1.3:0.0

Artık uzak makinada herhangi bir uygulama çalıştırıp görüntünün gelmesini bekleyebilirsiniz. Bu işlemi çok fazla sorun yaşamadan yerel ağlarda gerçekleştirebilirsiniz ancak internet üzerinden bir uzak makinaya ulaşmak istiyorsanız kendi makinanıza port yönlendirme yapmalısınız dışarıdan 6000 portuna gelecek istekleri kendi makinanızın 6000 portuna yönlendirmeniz gerekir. Uzak makinada DISPLAY değişkenini tanımlarken 0.0 yerine 0.1 kullandıysanız iletişim 6001 portundan başlayacaktır dolayısıyla 6001 portunu yönlendirmeniz gerekir, 0.2 için 6002 ... ya da kendi makinanızı DMZ olarak tanımlarsanız dışarıdan gelecek tüm istekler direk sizin makinanıza iletilir.
Eğer uzak makinadaki bir uygulamaya Windows'tan tek tıklama ile ulaşmak istiyorsanız Xming bunu da sağlayabiliyor, ihtiyacınıza göre aşağıdaki komutlardan birini kullanabilirsiniz.
  • Telnet ile erişebildiğiniz bir uzak makina ise
"C:Program FilesXming\plink.exe" -X kullanici@192.168.1.2 mozilla
  • SSH protokolü ile erişmek istiyorsanız
"C:Program FilesXming\plink.exe" -ssh -X kullanici@192.168.1.2 konqueror
  • Eğer şifre girmek istemiyorsanız:
"C:Program FilesXming\plink.exe" -ssh -X -pw sifre kullanici@192.168.1.2 ksnake



Yukarıdaki örneklerde mozilla, konqueror ve ksnake uygulmalarını çalıştırdık, hepsi ayrı birer pencerede kendi makinamızda açıldılar, eğer uzak makinanız Linux ise ve masaüstünü kullanmak istiyorsanız
  • KDE masaüstü için startkde komutunu
  • Gnome masaüstü için gnome-session komutunu çalıştırmalısınız.















Etiketler: , , , , , , ,

  Cumartesi, Ağustos 18, 2007 1 Yorum Bu yazıya verilen bağlantılar
30 Haziran 2007
 

Pardus'ta Google Desktop

Google geçtiğimiz günlerde Google Desktop'ın Linux sürümünü duyurdu. Bir an önce Pardus 2007.1 yüklü laptopımda denemek istedim ve bugün fırsat bulabildim.

Google Desktop'ı indirmek için Google'ın sitesine gittiğimde küçük bir süpriz ile karşılaştım, yazılımı sadece .rpm ve .deb uzantılı paketler olarak hazırlamışlardı halbuki sevgili Pardus'umuz bu paketleri desteklemiyor, Pisi paket sistemini kullanıyordu.

Daha önceden rpm2targz adında bir uygulama sayesinde rpm paketlerinin tar.gz formatında sıkıştırılmış dosyalara dönüştürülebildiğini biliyordum. Eğer Pardus 2007.1, Google Desktop'ın ihtiyaç duyduğu bağımlılıkları en az Fedora,Suse kadar sağlıyorsa bu şekilde bir kurulum yapabileceğimi düşündüm ve Pardus beni yine şaşırtmadı...



Google Desktop kurmak için yapılacak işlemler adımı adım şu şekilde:
sezer@pardus ~ $ su
pardus sezer # cd /
pardus / # cp /home/sezer/Desktop/google-desktop-linux-1.0.1.0060.rpm .
pardus / # rpm2targz google-desktop-linux-1.0.1.0060.rpm
found gzip magic bytes
trying to decompress with gzip... OK

pardus / # tar -zxvf google-desktop-linux-1.0.1.0060.tar.gz
pardus / # exit
exit
sezer@pardus ~ $ gdlinux
sezer@pardus ~ $ cp /opt/google/desktop/bin/gdlinux /home/sezer/.kde3.5/Autostart
sezer@pardus ~ $ chmod 755 /home/sezer/.kde3.5/Autostart/gdlinux
sezer@pardus ~ $

Bu satırların açıklaması ise şu şekilde:
  • önce root (yetkili kullanıcı) oluyorsunuz. (su komutu ile)
  • kök dizinine gidiyorsunuz. (cd / komutu ile)
  • indirdiğiniz rpm uzantılı dosyayı kök dizinine kopyalıyorsunuz. (cp komutu ile)
  • rpm dosyasını tar.gz formatına dönüştürüyorsunuz. (rpm2targz komutu ile)
  • tar.gz dosyasını kök dizinde açıyorsunuz. (tar komutu ile)
  • root (yetkili kullanıcı) modundan çıkıyorsunuz. (exit komutu ile)
  • Google Desktop'ı çalıştırıyorsunuz. (gdlinux komutu ile)
  • her açılışta otomatik çalışması için gdlinux komutunu autostart dizinine taşıyoruz.(cp komutu ile)
  • autostart dizinine kopyaladığımız gdlinux komutuna çalışabilme yetkisi veriyoruz. (chmod ile)

Bir problem yaşamazsanız sistem çekmesine (tepsisine) Google Desktop imlecini göreceksiniz.


Daha önce kullanmayanlar için şimdi artık Google Desktop keşfetme zamanı. Keşfe iki kere ctrl tuşuna basarak başlayabilirsiniz:



Ayarlar ve kullanım hakkında tüm bilgiler için Google Desktop'ın web arayüzünü kullanabilirsiniz:





Etiketler: , ,

  Cumartesi, Haziran 30, 2007 6 Yorum Bu yazıya verilen bağlantılar
03 Haziran 2007
 

Pardus'ta SVN ve Eclipse
Uzun zamandır masaüstü uygulamaları ihtiyacı bakımından büyük bir konforla kullandığım Pardus'un, uygulama geliştirici gereksinimleri açısından da hiç bir eksiği olmadığını söyleyebilirim. Birçok java geliştiricisinin vazgeçemediği Eclipse'i bilgisayarınıza kurmak 2 tıklama sürerken, bir SVN sunucusuna sahip olabilir ve bunu Pardus kurulu bilgisayarınızda Eclipse ile kolayca entegre edebilirsiniz.

Eclipse kurmak:
Eclipse Pardus 2007 deposunda yer almaktadır, kurulumu gerçekleştirmek gerekiyor:



SVN sunucusunu başlatmak:
SVN Sunucusu Pardus 2007'de ön tanımlı olarak bulunmaktadır sadece servisi başlatmak gerekiyor:


Bir SVN Deposu oluşturmak:
SVN client yazılımı Pardus 2007'de ön tanımlı olarak kurulu gelmektedir. SVN komutları ile depo oluşturmak gerekiyor:

Bir SVN deposunun konfigürasyonu:
SVN deposunu oluşturduğunuz dizinde conf adından bir klasör göreceksiniz. Depo ile ilgili yetkileri burada bulunan dosyalarda yapabilirsiniz.
svnserve.conf dosyasını örnek olarak aşağıdaki gibi konfigüre edebilirsiniz, böylece herkesin depoya erişimine izin vermiş ancak depoda değişiklik yapabilmeyi yetkiye bağlamış oldunuz. Yetki ile ilgili konfigürasyonları da passwd ve authz dosyalarında yapacağınızı belirtmiş oldunuz:
anon-access = read
auth-access = write
password-db = passwd
authz-db = authz

passwd dosyasında deponuzu kullanacak kullanıcıları ve şifrelerini tanımlıyorsunuz:
[users]
sezer = parola
can = parola

authz dosyasında kullanıcı yetkilendirmesini yapabiliyorsunuz. Aşağıdaki basit örnekte sezer kullanıcısına tüm projelere (depoda yer alan tüm dizinlere) yetki verilirken can kullanıcısına sadece image projesine (image dizinine) yetki verilmiş, ayrıca tüm kullanıcılara tüm dizinleri okuma yetkisi verilmiş.
[/]
sezer = rw
* = r
[/can/]
can = rw

Gerekirse SVN deposunu kaldırmak için diskte ilgili depo için oluşan dizini silmek yeterlidir: rm -Rf /var/svn/depo

Eclipse ile SVN deposu kullanmak:

Artık projeniz ile ilgili tüm versiyon ve kod kontrol operasyonlarınızı Eclipse üzerinde yapabilecek durumdasınız.

Deponuzda versiyonlamak istediğiniz dosyalar için Eclipse dışında bir araca ihtiyaç duyarsanız Pardus 2007'nin deposunda yer alan eSvn programını kullanabilirsiniz keşke TortoiseSVN programı Linux'ta da çalışabilseydi, yine de eSvn şık bir program ve tüm ihtiyaçları karşılayacak düzeyde.

Pardus 2007 kararlı deposunda yer almayan ama diğer test ve geliştirme depolarında yer alan SVN programları da var, bu programlara erişmek ve kurmak için öncelikle PisiBul programını kurmanız gerekiyor, PisiBUL sayesinde depoda olmayan bir çok programa erişebiliyor olacaksınız ancak bu programların henüz testleri tamamlanmamış olduğunu unutmamanız gerekir.

Aşağıdaki linkte SVN ile ilgili program, eklenti, hosting siteleri ile ilgili linkler bulabilirsiniz:
http://subversion.tigris.org/links.html

Etiketler: , , , ,

  Pazar, Haziran 03, 2007 1 Yorum Bu yazıya verilen bağlantılar
18 Nisan 2007
 

Windows'ta Linux dosya sistemleri
Windows'ta Linux dosya

Linux ve Windows'u birlikte kullananların en temel gereksinimlerinden biri, her iki sistemden de sabit, taşınabilir veya usb disklere erişebilmektir. Forumlarda ve mail listelerinde gördüğüm kadarıyla özellikle Linux ile yeni tanışanlar böyle bir sıkıntının varlığından henüz haberdar olmadıkları için karşılaştıkları durumları araştırmakta ve yorumlamakta bir hayli zorluk çekip vakit kaybetmektedirler.
Linux ve Windows farklı dosya sistemleri kullanırlar bu nedenle dosya okuma ve yazma işlemlerini kendi bildikleri formatta yapabilirler. Zaten her ikisi de kurulum esnasında, kurulacağı disk bölümünü kendilerine uygun dosya sitemiyle formatlarlar.
Windows eski sürümlerinde FAT daha sonra FAT32 dosya sistemlerini kullanmaktaydı. NT,XP ve Vista sürümlerinde NTFS dosya sistemini kullanmaya başlamıştır. Microsoft bu 3 dosya sistemini de kendi ihtiyaçlarına göre geliştirmiştir, erişim için kütüphaneler sunmakta ancak yazdığı kodların kaynağını ticari bir kuruluş olduğu için kapalı tutmaktadır. Bununla birlikte diğer dosya sistemlerini açık kaynak kodlu olanları da dahil olmak üzere desteklememektedir. Kısaca siz farklı bir dosya sistemi kullanmışsanız buna Windows üzerinden ulaşamıyorsunuz. Bu duruma şimdi tanıtacağım Ext2IFS adında bir program tarafından çözüm üretilmiştir:
http://www.fs-driver.org/
Bu program sayesinde Windows'ta EXT2 veya EXT3 formatlı dosya sistemlerini bir disk olarak görüp kullanabiliyorsunuz, NTFS formatlı sabit veya taşınabilir diskler'den farksız bir kullanım sağlıyor. Her ne kadar çok faydalı bir uygulama gibi görünse de sahip olduğu yetenekleri ile kötü niyetli kullanıma da açık bir program.

 Bu ilginç programı kullanırken dikkat edilmesi gereken bazı konular var, Linux işletim sistemi seviyesinde dosyalarda nasıl bir yetkilendirme olursa olsun, Ext2IFS ile Windows'tan bu disk üzerinde her türlü yetkiye sahip olacaksınız, üzerinde Linux kurulu bir diskin sistem dosyalarında veya root yetkisi gerektiren dizinlerinde yapacağınız en ufak yanlış bir değişiklik, Linux'unuzun hasar almasına ve bir daha açılmamasına neden olabilir. Ayrıca hassas bilgileriniz için bu uygulamanın yetenekleri nedeniyle "nasıl olsa sadece kendi kullanıcımla erişebiliyorum" düşüncesine sahip olmamalısınız.

Ext2IFS'i ilk kurduğunuzda bilgisayarınıza bağlı Ext2/Ext3 dosya sistemlerini tespit edip bir defalığında bir sürücü harfi ile eşleştirecektir.

Artık Ext2/Ext3 dosya sistemlerini bir disk olarak görebiliyor olacaksınız:


Diskin özellikleri sayfası:

Linux işletim sistemlerinde kullanılan dosya sistemleri ve Windows dosya sistemlerine erişim ile ilgili durum ise şu şekilde:

 Linux işletim sistemleri genelde EXT2 ve EXT3 dosya sistemlerini kullanırlar bununla birlikte bazı dağıtımlar XFS,REISERFS gibi dosya sistemlerini tercih etmişlerdir. Her birinin farklı performans avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır:
FAT, FAT32 her ne kadar Windows'a ait dosya sistemleri olsa da Linux işletim sistemleri tarafından kullanılabilmektedir. Bir başka Windows dosya sistemi olan NTFS için özgür yazılımcılar çalışmaya devam ediyorlar:
http://linux-ntfs.org/
http://www.ntfs-3g.org/
Bu arada ulusal işletim sistemi Pardus Linux, NTFS dosya sistemini görmek için gerekli yazılımları içermektedir. Pardus ile FAT ve FAT32 sorunsuz kullanılabilmekte, NTFS dosya sistemlerini de okuyup yazabilmektedir:
Pardus hakkında bilgi:
http://www.yesiltas.net/sezer/2007/03/pardus.html

Etiketler:

  Çarşamba, Nisan 18, 2007 4 Yorum Bu yazıya verilen bağlantılar
08 Nisan 2007
 

Linux üzerinde windows programları
Linux'ta windows programları çalışır mı? Normalde: "hayır çalışmaz".





Ama bir grup özgür yazılımcı Wine adını verdikleri projeyle bunu mümkün hale getirmişler. Peki bunu nasıl başarmışlar?
Programların çalışma mantığı, üzerinde çalıştıkları işletim sisteminin kütüphane fonksiyonlarını çağırarak bilgisayara hükmetme felsefesine dayalıdır. Windows, kapalı bir işletim sistemi olduğu için bu kütüphane fonksiyonları sadece Microsoft tarafından geliştirilmekte ve kodları kapalı tutulmaktadır, buna rağmen eğer siz aynı fonksiyonları, aynı isimde, aynı işleri, Linux üzerinde yapabilecek şekilde Linux için yazmayı başarabilirseniz Windows programlarının Linux'ta çalışmasını sağlayabilirsiniz., işte Wine geliştirme ekibi bunu başarmış, windows kütüphane fonksiyonlarını Linux için baştan yazmışlar.

Wine başarılı bir proje: Eğer öyle olmasaydı Google, Picasa'nın Linux sürümünü Wine altyapısı üzerinde yayınlamazdı. Hatta Google, Picassa'yı Wine üzerinde çalıştırabilmek için bu projeye katkıda bile bulunmuştu:
http://picasa.google.com/linux/index.html

Wine önemli bir proje: Linux kullanıcılarının en sık karşılaştığı 2 temel sıkıntıdan biri windows oyunlarını Linux'ta oynayamamak, diğeri ise kendileri için kritik programların Linux versiyonlarına alışamamak. Bu nedenle büyük bir isteğe sahip olsalar da, Windows'larından vazgeçemeye cesaret edemiyorlar, Wine bu cesareti verebilecek bir proje.

Wine hala geliştirilmekte, tüm windows programlarını henüz çalıştıramıyor ve bazıları gerçekten verimsiz çalışıyor ama düzgün çalışan uygulamaların kullanıcılar tarafından ipuçları ile birlikte paylaşıldığı siteye gözatınca yabana atılmayacak bir liste çıkıyor karşınıza:
http://appdb.winehq.org/



Geçen sene Pardus'un geliştirici ekibinden Wine deneyimlerimizle ilgili fikirlerimiz istenmişti. Şunları yazmıştım:

"Ocak 2006'da Pardus'u ilk kurduğum zamanlarda, Windows'suz olmayacağını düşünüyordum, bu nedenle wine çok ilgimi çekmiş üzerinde çok zaman harcamıştım. Bu dönemde ilk farkettiğim şey linux'çuların pek wine'dan hoşlanmadığı idi, dolayısıyla soru sormaya çekiniyor ve wine daha fazla gelişmez diye düşünüyordum."

* * *
"Ben giderek Windows programlarına ihityacı azalan bir kullanıcıyım, Linux ve Pardus ile yeni tanışan bir çok kişiyi wine ile desteklemek gerektiğini düşünüyorum, bu cesaret verici olacaktır. Zaten her insanın içinde bulunan araştırma ve keşfetme içgüdüsü onları bir süre sonra kullandığı tüm programların Linux alternatiflerini bulmaya itecektir."

Resimdeki gibi, bir Linux dağıtımında Wine sayesinde IE6.0, MS Power Point, Notepad ve Solitare'i bir arada görebilirsiniz:




Etiketler: , , ,

  Pazar, Nisan 08, 2007 1 Yorum Bu yazıya verilen bağlantılar
07 Nisan 2007
 

Pardus 2007 Beryl Manager Gösterisi

Pardus 2007'ye Beryl Manager pencere yöneticisini kurduktan sonra bilgisayar kullanmanın keyfi yüzlerce kat artıyor. Bu pencere yöneticisi sayesinde yapabildiklerinizi görünce gözlerinize inanamayacaksınız. Bir video hazırlamayı düşündüm ama zaten youtube'da bir çok video var, bunlardan iki tanesini buraya ekliyorum:





Beryl Manager'ı Pardus 2007'ye kurmak için aşağıdaki dökümanı adım adım takip etmelisiniz:
http://tr.pardus-wiki.org/NASIL:AIGLX_ve_BERYL_Kurulumu

Pardus hakkında bilgi için daha önce yazdığım şu yazıya göz atabilirsiniz:
http://www.yesiltas.net/sezer/2007/03/pardus.html

Benim ekran görüntülerim:

.: ALT+TAB tuşu ile pencere değiştirme :.




.: Küp Masaüstü özelliği :.


.: Küp Masaüstü özelliği :.


.: Esneyebilen Pencereler :.



Etiketler: , ,

  Cumartesi, Nisan 07, 2007 2 Yorum Bu yazıya verilen bağlantılar
30 Mart 2007
 

Pardus 2007.1 için Vmware Server kurulumu

Pardus'un resmi olmayan wiki'sinde vmware workstation kurulumu ayrıntılı olarak açıklanmaktadır:
http://tr.pardus-wiki.org/NASIL:Vmware_Kurulumu

Ancak vmware ailesinin ücretsiz olan ürünleri vmware player ve vmware server olduğu için bir takım farklılıklar içeren vmware server kurulumunun kısaca anlatayım istedim.


Artık vmware ile sanal makinalarınızı oluşturabilirsiniz. Vmware kullanarak sanal makina oluşturma konusunda daha önce bir yazı yazmıştım: http://www.yesiltas.net/sezer/2007/01/vmware-ilk-zamanlar-y-azlm-gelitiren.html
Şu an Pardus kullandığım notebook'umu alırken ister istemez bir de windows xp home edition lisansına sahip olmuştum.Oluşturduğum sanal makinaya sahip olduğum XP'yi kurdum, Windows'a ihtiyaç duyduğum durumlarda bunu kullanacağım.
Hatırlatmakta fayda var ki sanal makinada çalıştırıyor olsanız bile kullandığınız işletim sistemi ve programlar lisanslı olması gerekir. Bu kanuni bir zorunluluk ama daha önemlisi ahlaki bir sorumluluktur. Bilgiye ulaşacak her türlü yazılım aracının ve programların emin olun gönüllü geliştiriciler tarafından açık kaynak kodlu alternatifleri yazılmaktadır. Blog'umda tanıtımına yer verdiğim yazılımların tamamına yakını açık kaynak kodlu projelerdir. Biraz araştırınca ihtiyacınızın açık kaynak kodlu karşılığını bulacaksınızdır.
Vmware penceresinde çalışan Windows'un ekran göürüntüleri:









Etiketler: , , , ,

  Cuma, Mart 30, 2007 3 Yorum Bu yazıya verilen bağlantılar
25 Mart 2007
 

VLC - Media Oynatıcı
VLC - Media Oynatıcı

VideoLAN adında bir öğrenci projesinin ürünü. Fransa'da açık kaynak kodlu bir yazılım olarak başlayarak dünyaya yayılmış. Yazılmaya başlandığı zamanlar network üzerinden yayın yapan ve bu yayını gösteren iki ayrı proje olarak düşünülmüş daha sonra bu iki görev VLC projesinde birleştirilmiş. Programı Türkçe dahil bir çok dünya dilinde kullanabiliyorsunuz.

Program birçok video ve ses formatını tanıyabiliyor, özellikle divx, xvid, matroska filmler seyrediyorsanız, codec paketleri ile mücadelenize son verebilirsiniz çünkü VLC, hiç bir efor sarfetmenize gerek kalmadan bu videoları şaşırtcı bir başarıyla gösterebiliyor. Ayrıca DVD, VCD desteği ile başka bir media oynatıcıya da ihtiyaç bırakmıyor.

Standart görünümünü çok şık bulmayabilirsiniz ama bu durum onun hızlı olmasını sağlamış, sade görünümüne aldanıp kısıtlı özelliklere sahip olduğu fikrini kapılmayın, yıllardır kullanmama rağmen menülerinde dolaşırken hala yeni süpriz özellikler ile karşılaşabiliyorum. Mesela VLC'nin dış görünümünden sıkılırsanız internetten indirebileceğiniz skinlerle farklı görünümlere kavuşabiliyorsunuz:
http://www.videolan.org/vlc/skins.php

Internette çok eski versiyonlardan bugüne kadar bir çok ekran görüntüsü yer alıyor:
http://www.videolan.org/vlc/screenshots.html

VLC'yi indirmek ve daha fazla bilgi için:
http://www.videolan.org/vlc/

VLC hem Windows hem de Linux'ta aynı keyifle kullanılabiliyor, ekran görüntülerini bu defa Pardus Linux üzerinden aldığım görüntüler ile yayınlayacağım:


.: Standart açılış ekranı :.



.:Özellikleri Genişletilmiş Ekran :.



.: Bir büyüteç efekti örneği :.



.: Menülerinde Zengin Seçenekler :.



.:Tercihler Bölümünde Zengin Tercih Seçenekleri :.



.:Bir I-Pod Skini :.

.: Bir başka Skin örneği :.



Etiketler: , , ,

  Pazar, Mart 25, 2007 0 Yorum Bu yazıya verilen bağlantılar
24 Mart 2007
 

Filezilla - FTP Programı
Filezilla - FTP Programı

FTP, özellikle web sitesi yöneten/tasarlayanların ve yazılım geliştirenlerin kullandığı, birçok kişinin de farkına varmadan kullandığı bir dosya transfer protokoludur. Amaç ağ üzerinden dosya transferi ve bazı temel dosya işlemleri yapabilmektir.
FTP protokolü, işletim sistemlerinin komut satırından kullanılabilmektedir, ayrıca internet explorer da ftp protokolünü destekler yine de sıklıkla, hızlı ve pratik transfer yetenekleri ile bezenmiş ftp programları tercih edilmektedir.
Filezilla oldukça popüler bir ftp programıdır, açık kaynak kodlu bir projedir ve network kategorisinde ödüllere sahiptir. Kısa bir süre öncesine kadar sadece Windows sürümüne sahipken artık Linux üzerinde de çalışan bir sürümü mevcuttur.
Çok uzun zamandır kullandığım bir program olduğu için kısaca bahsetmek istedim.

Projenin bir de FTP Sunucu çözümü vardır. Bu program sayesinde diğer makinaların sizin makinanıza ftp ile bağlanmasını sağlar, mesela laptop'ınızı alıp gittiğiniz komşunuzda dosyalarınızı paylaşmak isterseniz ve müthiş güvenlik engelleri nedeni ile bir türlü bu işlemi gerçekleştiremezseniz, Filezilla server sayesinde ftp üzerinden dosyalarınızı kolaylıkla paylaşırsınız.

Program hakkında daha fazla bilgi için:
http://filezilla-project.org/wiki/index.php/Main_Page

Programı indirmek için:
http://sourceforge.net/project/showfiles.php?group_id=21558

Ekran Görüntüleri:


.: Genel Görünüm :.



.: Ayarlar - Hız Limitleme :.



.: Ayarlar - Dosya Editleme Programı Seçimi :.



.: Yeni FTP Bağlantılarını Yönetme :.



Etiketler: , , , ,

  Cumartesi, Mart 24, 2007 1 Yorum Bu yazıya verilen bağlantılar
16 Mart 2007
 

Pardus - Ulusal İşletim Sistemi

Adını ulusal işletim sistemimiz olarak duyurdu. Linux çekirdeği kullanan 1000'i aşkın işletim sisteminden sadece birisi, Türkiye'nin ilk yerli girişimi de değil, daha önce Turkix, Gelecek gibi Linux çekirdeği kullanan yerli işletim sistemleri de yapılmıştı.

Linux'un bazı ticari olanları dışında tüm dağıtımları ücretsiz olarak kullanılabilmekte, değiştirilip yeni bir dağıtım olarak sunulabilmektedir. Bu nedenle her geçen gün Linux dağıtımlarının sayısı hızla artmaktadır. Desteklediği donanımlar, binlerce alternatiften harmanlanmış yazılımları ve masaüstü tercihleri ile farklılaşmış olan bu dağıtımlar, aslında birbirlerinden çok az farklıdır.
Bazı temel dağıtımlar, geniş bir geliştirici katılımıyla işletim sisteminin daha kolay kullanımını sağlayacak kendi dağıtımlarına özel uygulamalar geliştirmişler, varolan uygulamalarda ve çekirdekte değişiklikler yapmışlar ve farkedilip ve tercih edilmişlerdir. Pardus da bu temel dağıtımların arasına girebilecek özelliklere sahip olmasıyla dikkatleri üzerine çekmiştir. Sahip olduğu özellikleri sayesinde onu bini aşkın dağıtımdan biri olarak değil 5-10 temel dağıtımdan biri olarak görmek gerekir.

Projeyi başladığı zamanlardan beri takip eden biri olarak gördüm ki, Ulusal İşletim sistemini bazı kesimler büyük bir heyecanla karşılayıp ellerinden gelen desteği gösterdiler, bazıları ise eleştirdiler, eleştirilerin temelinde 1001. Linux dağıtımının oluşturulması yerine populer bir dağıtıma tümüyle Türkçe desteği sağlamanın daha mantıklı bir yol olacağı yer almaktaydı. Halbuki tümüyle Türkçe desteği bulunan bir işletim sistemi, ortaya koyulan vizyonu tam olarak karşılamıyordu. Çokça eleştirilen ve artık neredeyse birçok temel dağıtımda standart haline gelmiş bazı yönetim araçları, daha iyisi iddiası ile yeniden yazılıyor, sıkıntılı emekleme döneminden çıkılarak verilen emeklerin karşılığı alınmaya başlanıyordu, hedeflerin ciddiyeti algılanmaya başladıkça gördüğü destek de büyümeye başladı, Çağlar Onur'un blogunda yer alan bilgiye göre uygulama paketlerinde son 3 aydaki revizyon artışı verilen desteğin basit bir kanıtı. Almanya modelinde olduğu gibi devlet kurumlarında Windows'ların yerini almaya başlayınca ilginin çok daha üst seviyede olacağını öngörmek zor olmasa gerek.

 Pardus hakkında tüm bilgiyi:
http://www.pardus.org.tr adresinde bulabilirsiniz.

Pardus 2007'yi hemen kurup denemek çok kolay, bunun için Windows'unuzdan vazgeçmenize veya riske atmanıza gerek olmayacak. Bilgisayarınızda bir sanal makina ortamı oluşturup Pardus'u buraya kolaylıkla kurabilirsiniz, beğenmezseniz sanal makinayı sistemden kaldırabilirsiniz, tıpkı herhangi bir Windows uygulamasını kurup kaldırmak gibi, risksiz.

Sanal makina ortamı oluşturmak için gerekli ayrıntılı bilgiyi daha önceki vmware yazımda bulabilirsiniz:
http://www.yesiltas.net/sezer/2007/01/vmware-ilk-zamanlar-y-azlm-gelitiren.html

Ücretsiz vmware server programını kurup, sanal makinanızı oluşturduktan sonra internetten indirdiğiniz image dosyası veya dergilerden temin ettiğiniz Pardus cd'si ile kurulumu yapabilirsiniz.
Kurulum adımlarını ekran görüntüleri ile görmek için:
 http://www.pardus.org.tr/ekran-goruntuleri/kurulum.html

Pardus'u indirmek için:
http://www.pardus.org.tr/indir.html


Pardus ile ilgili diğer Internet adresleri:

Pardus Dünyası
Uludağ Projesi'nin geliştiri ve katkıcılarının günlükleri.
Sanat Pardus
Pardus ile ilgili sanatsal faaliyetler.
Pardus Tartışma Listeleri
Pardus ile ilgili yardımlaşma ve tartışma amaçlı e-posta listeleri.
Hata Takip Sistemi
Resmi Olmayan Pardus Wiki'si
Pardus Wiki, içeriği Pardus katkıcıları ve geliştiricileri tarafından zenginleştirilen dinamik bir bilgi paylaşım ortamıdır.
Resmi Olmayan Pardus Forum'u

Etiketler: ,

  Cuma, Mart 16, 2007 0 Yorum Bu yazıya verilen bağlantılar
30 Ocak 2007
 

VMWare ile Sanal Makina
İlk zamanlar yazılım geliştiren firmaların, farklı işletim sistemlerinde yazılımlarını zahmetsizce test etmek için kullandığı sanal makinalar, son kullanıcının da ilgisini çekerek hızla yaygınlaştı.
VMWare en populer sanal makina oluşturma ve yürütme programlarına sahiptir, VMWare ile bilgisayarınızda sanal makinalar oluşturup üzerine istediğiniz işletim sistemlerini kurmanız mümkün olabilmektedir. Böylece bilgisayarınızı kapatıp açmadan, pencereler içerisinde farklı işletim sistemleri yüklü sanal makinalarınızı kullanabilmektesiniz.
VMWare 'in birçok ürünü bulunmakla birlikte yakın bir süre önce ücretsiz bir lisansa dönüştürdüğü VMWare Server en çok tercih edileni olmuştur.
Ben de VMWare macerama VMWare Player ile başlayıp VMWare Server ile devam etmekteyim.

VMWare, birçok merak ettiğim Linux dağıtımını, makinamı en az riske sokarak kurup inceleme fırsatı verdi. VMWare ile isterseniz Linux işletim sistemlerinde, isterseniz Windows işletim sistemlerinde sanal makina oluşturabiliyorsunuz.